Europa is de bakermat van duurzame landbouwontwikkelingen.

De voedselzekerheid wordt wereldwijd bedreigd. Tegen 2050 kunnen we te maken krijgen met stijgende voedselprijzen en voedseltekorten. Dat blijkt uit een rapport van het klimaatpanel (IPCC) in opdracht van de Verenigde Naties. De hoofdoorzaak is de klimaatverandering.

Het rapport roept op tot een meer duurzaam landgebruik, maar ook tot een radicale omslag in ons voedingspatroon. De geschiedenis leert ons dat een aanpassing in landgebruik sneller verloopt dan een aanpassing van voedingspatronen.

Sinds mensenheugenis bepalen voedingspatronen onze manier van leven. Pre-historische stammen waren georganiseerd op basis van voedingsgewoonten. Religies bevatten allerhande spijswetten. Ook voedselschaarste was veelal een drijvende factor voor voedingspatronen. Zo sprak men in de middeleeuwen van “zuivel op zuivel is voer voor de duivel”. Een millennialange levenswijze keer je niet zomaar om, zeker niet in tijden van voedselzekerheid.

Tegenwoordig is voedselschaarste een onbekende geworden. Dankzij het Europese landbouwbeleid kennen we al 70 jaar geen hongersnood. Meer nog, de landbouwontwikkelingen dankzij dat landbouwbeleid vormen de sleutel tot voedselzekerheid wereldwijd. De Europese landbouwsubsidies vormen een drijvende kracht in duurzame landbouwontwikkelingen en een daling in broeikasgassen afkomstig van landbouw, aldus het IPCC rapport.

De cijfers uit het rapport liegen er niet om. Europa is het continent met het kleinste aandeel van verteringsemissies (zoals methaangas) uit de veehouderij, namelijk 8%. Bovendien daalt dit aandeel jaar na jaar met 1%. Dit in tegenstelling tot andere continenten. Azië is verantwoordelijk voor het grootste aandeel (37%) en stijgt 2% per jaar. Noord-Amerika kent een stabiele 26%. Het aandeel van Afrika bedraagt 14% en stijgt 2,5% per jaar.

Het ene continent is het andere niet. Het heeft geen zin om het IPCC rapport te veralgemenen. Integendeel, dat ontkent de vooruitgang die vele landen boeken in duurzaam landgebruik. De industriële landbouw zoals die bestaat in de grootteorde in andere continenten zou beter omschakelen naar een Europees landbouwmodel met onze randvoorwaarden.

De Europese landbouw is zeer efficiënt. Zo produceert Europa evenveel melk als India, maar met 5 keer minder koeien. Vooral de lage landen zijn de bakermat van duurzame landbouwontwikkelingen. Zo toonde recent onderzoek van het Instituut van Landbouw en Visserijonderzoek (ILVO) aan dat de methaanemissies in melkveestallen met 34% gereduceerd kan worden. Op basis van dit onderzoek nam de sector het heft in handen om tegen 2030 de verteringsemissies van rundvee nog meer te reduceren.

Doorbraken in landbouw zijn van alle tijden. Vroeger lag de focus vooral op een hogere productie. Denk aan de uitvinding van het wiel, de trekkracht van dieren maar ook de industriële revolutie. Tegenwoordig ligt de focus vooral op meer efficiëntie. Climate Smart Agriculture is in opmars. Aan de hand van drones, GPS, bodemscanners, precisielandbouw, big data, … kan men meer doen met minder hulpmiddelen. Dit laatste is ook hetgeen waar het IPCC naar streeft: meer doen met minder.

Landbouw vormt nog steeds de basis van onze beschaving. Meer nog, landbouwcultuur is een vorm van cultuur dat onze samenleving naar een hoger niveau tilt. Door het cultiveren van het land, kreeg onze samenleving meer ruimte om andere activiteiten te ontwikkelen. Een van die mijlpalen is de industriële revolutie, die de hoofdoorzaak is van de klimaatverandering. Nog nooit in de geschiedenis was zo’n groot aandeel van de bevolking niet langer betrokken bij het cultiveren van ons dagelijks voedsel. En dat aandeel groeit dag na dag.

Net zoals landbouw belangrijke ontwikkelingen in onze samenleving mogelijk maakte, zal landbouw een belangrijk deel zijn van de oplossing om klimaatverandering tegen te gaan. Denk aan duurzame ontwikkelingen in landgebruik, koolstofopslag in de bodem, reductie van emissies, hergebruik van reststromen door dieren, …

Sommigen schuiven een minister van “Voeding” naar voor als oplossing, in de hoop dat die minister onze millennialange levenswijze kan kenteren door onze voedingspatronen radicaal te veranderen. Dit is al even kortzichtig als een koe vergelijken met een hummer. Nooit eerder in de geschiedenis heeft de mens van vlees zo’n taboe gemaakt zoals milieuorganisaties het vandaag de dag verkondigen in eenzijdige pamfletten.

Het voedingsaanbod is niet vraaggestuurd, maar aanbodgestuurd. We hebben geen nood aan een minister van voeding of een minister van landbouw, maar aan een minister vóór landbouw. Een minister die zonder gêne het belang van landbouw voor onze samenleving verdedigt. Die handelsverdragen zoals met Mercosur aanvecht om te beletten dat goedkoop klimaatonvriendelijk vlees de Europese markt overspoelt. Iemand die landbouwontwikkelingen ondersteunt die noodzakelijk zijn om de stijgende wereldpopulatie te kunnen blijven voeden met respect voor de draagkracht van onze aarde. Want zoals het IPCC rapport vooropstelt, zal voedselzekerheid in de toekomst een meer prominente rol spelen. Dus ook in de geopolitiek. Het is nu, meer dan ooit, tijd om de troef van moeder Europa uit te spelen. De bakermat van duurzame landbouwontwikkelingen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *