Mestfraudeurs besmeuren het imago van de sector

Niemand zingt volmondig de lof over het nieuwe mestdecreet dat gisteren in het Vlaams Parlement werd goedgekeurd. Dit is niet verwonderlijk, het zou de eerste keer zijn dat iemand gelukkig is met een nieuw mestactieplan. Maar evenzeer is er niemand die ontkent dat de nieuwe regels zullen leiden tot een betere fraudebestrijding. De berichtgeving van de afgelopen dagen benadrukte de nood aan de nieuwe maatregelen die gisteren werden goedgekeurd in het Vlaams Parlement. Want frauduleuze praktijken moeten kordaat aangepakt worden. Het zijn enkelingen die het imago van de hele sector besmeuren.

Terwijl de oppositie alles uit de kast haalde om het mestdecreet politiek uit te spelen, haalden milieuorganisaties hier het onderste uit de kan om het mestactieplan met de grond gelijk te maken. Dit is jammer. Want het decreet dat nu voorligt bevat tal van maatregelen om fraude aan te pakken.

Vlaanderen voortrekker

De verkoop en het gebruik van kunstmest zal nu verplicht digitaal geregistreerd moeten worden. Vlaanderen is al jaren vragende partij om de registratie van kunstmest op Europees niveau aan te pakken. Met de verplichte registratie wacht Vlaanderen niet langer op de Europese Unie maar neemt het zelf het heft in handen.

De mestverwerkers zullen streng onder de loep genomen worden. Zij moeten verplicht debietmeters installeren en een digitaal register bijhouden. Het register en de debietmeters zijn cruciaal om de meststromen van en naar de mestverwerker te controleren. Ook de boetes bij niet naleving worden fors verhoogd. In het nieuwe decreet riskeren mestverwerkers boetes die tien tot twintig keer hoger liggen.

Daarnaast wordt de verplichting van een GPS bij alle mesttransporten de nieuwe norm. Uit cijfers van de mestrapporten blijkt dat het gebruik van GPS leidt tot correctere aanmeldingen van de mestafzet. Bovendien kunnen er gerichtere controles uitgevoerd worden op basis van risicoanalyses. Inbreuken leiden niet alleen tot boetes, maar ook tot verplichte investeringen zoals bijkomende mestopslag. Bedrijven die een inbreuk plegen worden blijvend opgevolgd.

De combinatie van deze maatregelen leidt tot meer transparantie in de meststromen. Via GPS-signalen kan men mesttransporten op de voet volgen. Deze gegevens kunnen worden vergeleken met de debietmeters en de digitale registers van mestverwerkers. Hierdoor zal de Mestbank in de toekomst nog sneller frauduleuze praktijken kunnen opsporen. Dit leidt eveneens tot meer gerichte controles op het terrein.

Achterpoortjes

Groen is, net zoals bepaalde ngo’s, sterk gefocust op de afbouw van de veestapel. In de reflectienota over het nieuwe mestdecreet die de partij vorige week indiende in het Vlaams Parlement wordt daar meermaals op gehamerd. Nochtans is de een-op-een relatie tussen de veestapel en het mestgebruik al lang achterhaald. Dat bevestigt Greenpeace trouwens ook: ‘We kunnen met de beschikbare data geen direct causaal verband leggen tussen veeconcentratie en vervuiling.’

Door zich blind te staren op de veestapel, lijkt men nog maar weinig oog te hebben voor de extra maatregelen om frauleuze praktijken aan te pakken. Want ook door Groen worden deze maatregelen als positief geëvalueerd in de reflectienota.

Vijf jaar lang deed Groen parlementslid Bart Caron zijn stinkende best om het mestbeleid eerlijker te maken, zo zei hij in Knack. Zelf kon hij in die vijf jaar geen enkel achterpoortje aan het licht brengen.  Meer nog, Groen wilde zelf een ‘achterpoortje’ in de mestwetgeving bouwen zodat de bio-sector meer fosfaatrijke stalmest zou kunnen uitrijden op fosfaatverzadigde gebieden.

Door de strenge fosfaatnormen is ten opzichte van 2014 de afzetruimte met 20 procent gedaald. Dit zorgde onrechtstreeks ook voor een daling van de afzet van stikstof (die de planten opnemen via nitraten). De bio-sector trok aan de alarmbel: ‘Er zal onvoldoende stikstof uit stalmest en boerderijcompost gehaald kunnen worden voor een economisch leefbare productie’. Ook de N-VA was vragende partij voor zo’n uitzondering. Het lijkt erop dat zij hun slag nu hebben thuisgehaald. In het nieuwe MAP 6 wordt de uitzondering inderdaad toegestaan.

Deze opiniebijdrage verscheen 23 mei 2019 in De Standaard.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *