Onze landbouw is al lang de weg ingeslagen van agro-ecologische principes

Onze land- & tuinbouwers passen meer en meer agro-ecologische principes toe in hun bedrijfsvoering. Door te handelen op maat van het dier en het gewas gebruiken ze als maar minder hulpbronnen. Vlaanderen is de bakermat van duurzame landbouwstechnieken. Terwijl de landbouw een sterke transformatie ondergaat, blijven sommige strekkingen pleiten voor een romantische maar radicale transitie.

Volgens Louis De Jaeger veroorzaakt de landbouwsector de droogtecrisis zelf omdat het massaal CO2 uitstoot. De sector die ons dagelijks voedsel voorziet is ‘slechts’ verantwoordelijk voor 9% van de broeikasgasuitstoot in Vlaanderen. Tegelijk is de landbouw het meest onderhevig is aan de klimaatverandering. Het dringt bij de meesten nog niet door, maar wij allemaal zijn verantwoordelijk voor de extreme weersomstandigheden. Ons energieverbruik, transport en industrie stoten samen meer dan 90% van onze broeikasgassen uit.

De Jaeger hanteert een zeer polariserende pen. Met dergelijke angstzaaierij zal hij weinig draagvlak oogsten. Dat is jammer, want in de agro-ecologische principes zit heel wat toekomstmuziek. Ook de landbouwsector beseft zit. De sector investeert fors in precisielandbouw, een agro-ecologisch principe waarbij hulpmiddelen (kunstmest, sproeistoffen, energie, …) worden toegediend op maat van het gewas en het dier. De landbouw is de enige sector die moet produceren in een open systeem, in een ongecontroleerde omgeving en in een volatiele wereldmarkt. Het heeft er alle baat bij om zo zuinig mogelijk om te gaan met hulpbronnen.

Als men de sector goed kent, dan weet men dat Vlaanderen de bakermat is van duurzame landbouwtechnieken. Stappentellers kunnen bij koeien vroegtijdig een ziekte signaleren. Dit is niet alleen goed voor het dierenwelzijn, het zorgt ook voor minder antibioticagebruik. Vergisters en warmtekrachtkoppelingen maakten van de sector een netto-elektriciteitsleverancier. Bodemscanners kunnen perfect in kaart brengen welke nutriënten er nodig zijn. Drones kunnen gewassen scannen en plagen vroegtijdig detecteren. Men beseft het niet altijd, maar de land- en tuinbouw is een sterk innoverende sector.

Ook inzake klimaatadaptatie vervult de landbouwsector een belangrijke maatschappelijke rol. Het is niet de ploeg die zorgt voor droogte en wateroverlast, maar de plaatsen waar niet meer geploegd kan worden. Een zesde van Vlaanderen is verhard waardoor er geen water kan infiltreren. De boer is net de behoeder van de open ruimte. Heel wat maatregelen leiden reeds tot de opbouw van het koolstofgehalte in de bodem. Een derde van het landbouwareaal is grasland dat koolstof vastlegt en vasthoudt. Er gelden strengere erosiemaatregelen. Het gebruik van compost wordt gestimuleerd. Varkensmest maakt plaats voor koolstofrijker rundermest. Ook vanggewassen kennen veel potentieel. Het nieuwe mestactieplan zal de inzaai van vanggewassen verplichten in gevoelige gebieden.

Terwijl de landbouw een sterke transformatie ondergaat, blijft men pleiten voor een romantische maar radicale transitie. Rome is ook niet op één dag gebouwd. Maar om Rome te kunnen bouwen moesten de graansilo’s gevuld kunnen worden. Landbouw was en is nog steeds cruciaal voor de ontwikkeling van onze samenleving. In de Europese Unie hebben we al meer dan 70 jaar geen hongersnoden gekend. Als we terug gekatapulteerd worden naar het jager-verzamellaarstijdperk, dan vrees ik dat we onze voedselzekerheid op de helling zullen zetten. De lofzang van De Jaeger over zijn wonderbaarlijk landbouwmodel is zeer merkwaardig. Als dit model dezelfde opbrengsten levert met minder kosten, waarom wordt er dan zo weinig op die wijze aan landbouw gedaan?

Deze opiniebijdrage verscheen 5 mei 2019 op VRT NWS.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *